ijsland
ALGEMEEN / Recepten

     Vis op IJslandse wijze

Plokfiskur


560 gr gekookte schelvis of 560 gr gekookte kabeljauw
560 gr gekookte aardappels
1 fijngesneden witte ui
350 ml melk
55 gr boter
3 eetlepels bloem
zout en peper
2 eetlepels bieslook

  • Zorg ervoor dat alle graten uit de vis zijn en trek het daarna in stukjes uit elkaar.
  • Snijd de gekookte aardappelen in grove stukken.
  • Kook de melk in een steelpannetje tot hij bijna kookt.
  • Smelt de boter in een anti-aanbakpan en fruit daarin de gesneden ui bij gemiddelde temperatuur tot hij glazig is. Laat de uit niet bruin worden.
  • Strooi de bloem over de ui en blijf 1 tot 2 minuten goed roeren. Giet daarna de melk langzaam al roerend bij het uimengsel. Laat het geheel 3 tot 4 minuten op een laag vuur pruttelen.
  • Voeg de vis toe en roer deze stevig door de saus en breng deze op smaak met zout en peper.
  • Voeg nu ook de aardappelen toe en blijf voorzichtig roeren tot ook de aardappelen goed warm zijn.
  • Serveer in diepe borden en garneer het gerecht rijkelijk met de gesneden bieslook.

    Serveer met warm (IJslands) roggebrood en boter

    Eet smakelijk!
  •      Vleessoep (kjötsúpa)

    • flink stuk lamsvlees, bij voorkeur met been
    • enkele wortels
    • halve koolraap
    • evt. kwart witte kool
    • aantal uien
    • aantal aardappelen
    • evt. rijst
    • zout naar smaak
    Het lamsvlees in ruim kokend water leggen, met een flinke schep zout erbij. Vervolgens de wortels, koolraap, witte kool (allemaal grote stukken!), klein gesneden uien, hele aardappelen en evt. rijst toevoegen. Alles goed aan de kook brengen en vervolgens laten pruttelen tot het geheel lekker gaar is.
    Deze maaltijdsoep wordt gegeten op twee borden: een soepbord waar je alles indoet en een plat bord waarop je de grote stukken die je uit de soep vist, kan leggen en 'slachten'.
    Een geciviliseerde versie van de Kjötasúpa krijg je wanneer je alles klein snijdt en de botten (wel mee laten koken) voor het opdienen eruit schept.

         Visballen (fiskbollur)

    • 2 kopjes gehakte vis (kabeljauw, schelvis, koolvis enz.)
    • 2 theelepels zout
    • 2 eetlepels meel
    • een mespuntje peper
    • 1 klein uitje
    • 1.5 kopje melk of visbouillon.
    Snijd het uitje heel fijn en mix het met de gehakte vis, de peper, het zout en het meel. Voeg het vocht er langzaam bij, maar zorg dat het geheel niet al te nat wordt. Maak er met twee eetlepels balletjes van en bak ze in een koekenpan in een beetje boter of olie.
    Visballen worden meestal met gekookte aardappelen, bruine saus en een heel klein beetje groente (bijv. bieten) gegeten.

         IJslandse paté (kæfa)

    • 5 pond vet lamsvlees
    • 3 uien, gesneden
    • 3 theelepels zout
    • 1 theelepel peper
    Snijd het vlees en doe het in een pan. Voeg water toe en kook het vlees totdat het goed gaar is. Verwijder de botten (als die er waren) zodra het vlees los van de botten raakt. Maal het vlees met de uien, peper en zout. Doe alles in een kom, voeg er een beetje van de boullion bij waar het vlees in gekookt is en meng het goed door elkaar (mixer). Doe het in kleine vormpjes en laat het koud worden. Het wordt op sandwiches geserveerd.
    Je kunt er ook meer kruiden door doen, bijv. knoflook. Dat is minder traditioneel, maar wel lekker!

         Pannenkoeken (pönnukökur)

    1 ei
    1 dl meel
    1/2 dl olie of gesmolten boter
    1 theelepeltje bakpoeder
    1 theelepel vanillesuiker
    ca. 2 dl melk.

    Mix alles, behalve de melk, goed door elkaar tot het een mooi glad papje wordt. Voeg dan langzaam de melk toe. Het beslag moet vrij dun worden. Deze hoeveelheid geeft ongeveer 7 pannenkoekjes. Bak de pannenkoekjes vrij dun in een vlakke koekepan met een diameter van ongeveer 18-20 cm zonder boter, want dat zit al in het beslag.
    Serveren: meteen (warm) oprollen met suiker of koud laten worden en dan oprollen en tweemaal dubbelvouwen met jam en slagroom en/of ijs erop (bijvoorbeeld als toetje of gewoon tussendoor).

         Stokvis (mataruppskrift fyrir skreið)

    • 500g stokvis
    • 500g aardappelen
    • 3 uien, in ringen gesneden
    • 500g tomaten, liefst ontveld
    • 1 groene paprika
    • 3 laurierblaadjes
    • peper, liefst vers gemalen
    • evt. zout
    • knoflook naar keuze
    • 1.5 tot 2 dl droge witte wijn
    Week de stokvis minstens 24 uur in ruim water. Ververs dit weekwater een aantal keer. Snijd de vis vervolgens in stukken. Kook de aardappelen ca. 7 minuten, zodat ze half gaar zijn. Verhit de olie in een pan en fruit hierin de uien. Voeg daarna de in stukjes gesneden paprika en tomaten toe en bak ze even mee. Doe daarna de stokvis, de wijn, de laurier, de peper en eventueel de knoflook erbij. Laat het geheel een half uur op een zacht pitje sudderen. Voeg dan de aardappelen toe en laat alles samen nog een kwartier sudderen.

         Gecureerde zalm (graflax)

    • 2 rauwe gefileerde zalmhelften (bij voorkeur graatloos), maar met vel (het mag wel bevroren geweest zijn, dat schijnt zelfs beter te zijn)
    • 5 eetlepels suiker
    • 5 eetlepels zout
    • 5 theelepels peper
    • dille
    Bestrooi de 2 rauwe zalmhelften met een zout-, suiker- en peper-mengsel. Daarover heen strooi je een heleboel dille en vervolgens leg je de helften met de binnenkanten tegen elkaar. Daarna de twee tegen elkaar gelegde helften inpakken in plastic folie en aluminiumfolie en twee dagen in de ijskast bewaren en af en toe omdraaien.
    Na twee dagen alle kruidenprut eraf vegen (of met koud water afspoelen, waarna afdrogen!) en opnieuw dille er overheen strooien.
    Serveren: de zalm in plakjes snijden en zo of op brood eten, al dan niet met een graflax-sausje van:
    • 1/4 tot 1/2 kopje olie
    • 1 tot 2 eetlepels azijn
    • 1 eetlepel mosterd
    • 1 eetlepel suiker
    • 1 theelepel honing
    • dille naar smaak.

         Haring in tomatensaus (tómat-kryddsíld)

    • 4 zoute haringen (gefileerd)
    • 1 dl sla-olie
    • 1/2 dl tomatenketchup
    • 1/2 dl water
    • 1 dl kruidenazijn
    • 1 ons suiker
    Meng de olie, de tomatenketchup, het water en de azijn. Voeg daarna de suiker en de in stukjes gesneden haring toe. U kunt het beste de zoute haringen eerst enkele uren in een mengsel van water en melk leggen en dit mengsel minstens twee keer verversen, zodat de haringen goed ontzilt raken.
    Serveren: op een toastje of op brood.

         Appel-bieten-haringsalade (epla-kryddsíld)

    • 2 zoute haringen (gefileerd)
    • 1 eetlepel mayonaise
    • 1 eetlepel zure room
    • 3 zoetzure appels
    • 10 plakjes rode biet
    • zout
    • peper
    Meng de mayonaise en de zure room. Snijd de haring, de appels en de plakjes rode biet in stukjes en meng deze door de saus. Voeg zout en peper naar smaak toe. Laat het geheel enkele uren op een koude plaats intrekken.
    Serveren: op een toastje of op brood.

         Haring met kerrie-saus (síldarsalat með karrýsósu)

    • 3 tot 4 zoute haringen (gefileerd)
    • 1 dl slaolie
    • 1/2 dl kruidenazijn
    • 1 tot 2 eetlepels kokend water
    • 2 tot 3 eetlepels suiker
    • 3 kleine uien, gesnipperd
    • peper
    • 100g mayonaise
    • 1 tot 2 theelepels kerrie
    Meng de sla-olie, de kruidenazijn en het water. Snijd de haring in stukjes en meng deze erdoor. Voeg daarna de suiker, ongeveer ²/3 deel van de ui-snippers en de peper naar smaak toe. Maak van de mayonaise, de kerrie en de overgebleven ui-snippers een kerrie-saus en serveer deze er apart bij.
    Serveren: op een toastje of op brood.

         Caramel aardappels (Brúnaðar kartöflur)

    • 500g middelgrote aardappels
    • 40 g maragarine, roomboter of een flinke scheut ongeklopte slagroom
    • 7 theelepels witte suiker
    Schil en kook de aardappels. Doe de suiker in een koekepan en verhit de suiker tot deze begint te smelten. Voeg dan de margarine, roomboter of room toe en roer tot het geheel lichtbruin kleurt. Haal dan de koekepan van het vuur en rol de aardappels voorzichtig door de pan totdat ze rondom met caramel zijn bedekt.
    Serveren: caramel aardappels worden soms bij feestelijke gelegenheden (bijv. kerst-diner) geserveerd in plaats van gewone gekookte aardappelen.

         Rabarberjam (Rabarbarasulta)

    • 1 kilo rabarber (hoe roder de rabarber, hoe roder de jam)
    • 1 kilo witte suiker
    • evt. zakje vanillesuiker
    Was de rabarber in koud water en verwijder eventuele bladeren (giftig!). Snijd de rabarber in kleine stukjes en doe deze samen met de suiker, evt. een beetje vanillesuiker en een heel klein beetje water (½ theekopje) in een pan en breng het aan de kook. Draai dan het gas laag en laat het geheel zo'n 30 tot 40 minuten zachtjes koken tot het redelijk dik is geworden. Ondertussen regelmatig roeren! Giet de jam in een gesteriliseerde pot en sluit deze meteen af. Laat weinig lucht over in de jampot. Omdat rabarber weinig natuurlijke pectine bevat, is een conserveringsmiddel noodzakelijk om de jam langer te kunnen bewaren (bijv. 1 dubbel pakje Opekta). Koel en droog bewaren.
    Serveren: o.a. op pannekoekjes, cake, wafels of ijs (al dan niet met slagroom), bij lamsvlees uit de oven of op de boterham.

         IJslandse donuts (kleinur)

    • 500g meel
    • 2½ theelepel bakpoeder
    • 125 suiker
    • 150 g boter
    • 2 eieren
    • 1½ theelepel cardamom
    • snufje zout
    • melk naar behoefte
    • vet om in te bakken (frituurpan!)
    Doe alles behalve de melk in een schaal en kneed het goed door elkaar. Voeg melk bij totdat het deeg stevig, dus goed kneed- en vormbaar is. Rol het deeg uit tot een dunne plak van 3 tot 5 mm dikte. Snijd de plak deeg in schuine ruiten (ongeveer 2 bij 8 cm). Maak in het midden van iedere ruit een gat en doe één punt één keer door het gat om een leuke draai te krijgen. Frituur de deegvormpjes tot ze goudbruin zijn en laat ze daarna op keukenrolpapier uitlekken.

    Met bovenstaande ingredienten kun je ongeveer 40 tot 50 kleinur maken, maar het hangt natuurlijk af van hoe groot je ze maakt! Kleinur worden zowel warm als koud gegeten. Het gebak wordt wel IJslandse donut genoemd. Toch zijn er enkele flinke verschillen met de donut. Wat het eerst opvalt is de vorm: een beetje drolvormig en aan beide uiteinden puntvormig. Verder bevat het kleina-deeg cardamom. Alhoewel de IJslandse donut niet zo zoet is als zijn Amerikaanse naamgenoot, is hij het lekkerst als je hem in een heerlijk kop thee dipt.